Van ve Bitlis illeri arasında bulunan Van Gölü'nün içinde yer alan ikinci büyük adadır Akdamar Adası. Van'ın Gevaş ilçesi içinde yer alır.
Ada'nın yüzölçümü 70.000 metrekaredir.Yıllar önce de buraya gelmiştim ancak o zaman restorasyon yapıldığından kiliseye girememiştim.
Ada'ya ulaşım teknelerle sağlanıyor.Mis gibi göl havasını teneffüs ederek emsallerine oranla daha az bozulmuş muhteşem güzelliği yakından gezebilirsiniz.Hatta isterseniz burada göle de girebilirsiniz.
Ahtamar, Akhtamar, Ağtamar biçiminde de yazılır.Adının yaygın hikayesi şöyle:
Zamanında bu adada yaşayan Ermeni baş keşişin Tamara adında güzel bir kızı vardır.Adanın çevresinde çobanlık yapan bir genç bu kıza aşık olur.Tamara ile buluşmak için bu genççoban her gece adaya yüzer.Tamara ise O'na gece karanlığında yerini belli etmek için fenerle bekler.Bundan haberdar olan kızın babası, fırtınalı bir gecede elinde fenerle Ada'nın kıyısına iner ve sürekli yer değiştirerek gencin boşuna yüzüp, gücünü yitirmesine neden olur.Yüzmekten gücünü yitirip yorulan genç çoban boğulur ve boğulmadan önce son nefesinde 'Ah Tamara !' diye haykırır. Bunu duyan kız da hemen ardından kendini gölün sularına bırakır. O günden sonra Ada, Ah Tamara ismi ile anılır.
Bu bir efsane elbette. 9.yüzyıldan itibaren kaydedilmiş Ağtamar adının Arapça ĞMR kökünden 'kabartı, tümsek' anlamına gelen bir türev olması daha kuvvetli bir olasılık olarak değerlendirebilir.(wikipedia.dan alıntıdır.)
Kızıl andezit taşından inşa edilmiş kilisenin dış cephesi bitki ve hayvan motifleriyle ve Kutsal Kitap'tan alınma sahnelerle süslenmiştir.
Kilise Ermeni mimari tarihi içinde eşsiz bir konuma sahiptir.
Akdamar Adası'ndaki SURP HAÇ Kilisesi, Kudüs'ten İran'a kaçırıldıktan sonra 7.Yüzyılda Van a getirildiği rivayet edilen hakiki Haç'ın bir parçasını barındırmak maksadı ile Kral 1.Gagik'in emriyle 915-921 yıllarında Mimar Manuel tarafından inşa edilmiştir.
